د کاناډا د رسمي ژبې نوی کمشنر، کیلي برک (Kelly Burke)، په Quebec کې د فرانسوۍ او انګلیسي دواړو ژبې د ټولنو د ساتنې پلانونه اعلان کړل [1, 2].
دا ژمنه په داسې حال کې راغله چې föدرالي حکومت هڅه کوي د رسمي ژبې قانون (Official Languages Act) وساتي او په عین حال کې د کاناډا په دویمې ترټولو ډېر نفوس لرې省 (ولایت) کې پیچلې لینګوسټیکي کړکېچې اداره کړي. د فرانسوۍ ژبې د ژوندیاست ملاتړ او د اقلیتي حقونو ساتنې ترمنځ توازن لا هم د قانوني او سیاسي اصطکاک یو مرکزي ټکی دی.
برک، چې په 2024 کال کې ټاکل شوې وه [1, 2]، ویې ویل چې د هغې دفتر به پر دوه اړخیزو اهدافو تمرکز وکړي: په Quebec کې د فرانسوۍ ژبې پیاوړتیا یقیني کول او په عین حال کې د انګلیسي ژبې خبرو کوونکو ټولنو ته ملاتړ ورکول. هغې وویل چې دا کړنلاره د دواړو ډګو د ژوندیاست د ساتنې لپاره اړینه ده [1].
قانوني مداخلات د دې ستراتیژۍ اصلي وسیله ده. برک وویل: "زما دفتر به په هغو محکمیاتي قضیو کې مداخلات ته دوام ورکړي چې د اقلیتي ژبې د حقونو په اړه وي، په ځانګړې توګه کله چې دوی تعلیم او تربیه ته اړوند وي" [2].
تعلیم او تربیه په دې ولایت کې د ژبې د حقونو د شخارتونو یو مرکزي ټکی ګرځیدلی دی. د کمشنر رول د föدرالي قوانینو د رعایت څارنه ده ترڅو ډاډه شي چې د انګلیسي ژبې خبرو کوونکو اقلیت حقوق د هغو ایالتي پالیسیو له امله له منځه نه شي چې د فرانسوۍ ژبې د ساتنې لپاره جوړې شوې دي.
برک وویل: "موږ باید ډاډه شو چې فرانسوۍ ژبه په Quebec کې پیاوړې پاتې شي او په عین حال کې د انګلیسي ژبې خبرو کوونکو ټولنو ژوندیاست ته هم ملاتړ وشي" [1].
پداسې حال کې چې برک پر föدرالي نظارت تمرکز کوي، ایالتي سیاسي entityګانې هم د ژبې د اندېښنو د حل لپاره مالي تدابیر وړاندیز کوي. د مثال په توګه، د Quebec لیبرال ګروپ ژمنه شوې چې که ټاکل شي، د فرانسوۍ ژبې د پیاوړتیا لپاره د ژبې پلان ته 380 ملیونه ډالره بودیجه تخصیص کړي [3].
د کمشنر دفتر د یوې خپلواکې څارنې ادارې په توګه کار کوي، چې د رسمي ژبونو د وضعیت په اړه راپورونه وړاندې کوي او حکومت ته د وړاندیزونو لارښوونه کوي ترڅو ډاډه شي چې په ټوله هیواد کې لینګوسټیک تباین (linguistic duality) وساتل شي.
“زما دفتر به په هغو محکمیاتي قضیو کې مداخلات ته دوام ورکړي چې د اقلیتي ژبې د حقونو په اړه وي، په ځانګړې توګه کله چې دوی تعلیم او تربیه ته اړوند وي.”
د کیلي برک ټاکل او د هغې اعلان شوي لومبیتیاګانې د یوې föدرالي ستراتیژۍ نښه ده ترڅو په Quebec کې د انګلیسي ژبې خبرو کوونکو (anglophone) حقوق د قضایي مداخلاتو له لارې وساتي. د تعلیم او محکمیاتي قضیو باندې د تمرکز په واسطې، کمشنر föدرالي حکومت د یوې څارنې وسیلې په توګه ځای پر ځای کوي چې د هغو ایالتي ژبې قوانینو په وړاندې وي چې ممکن د رسمي ژبې د قانون (Official Languages Act) سره په ټکر کې وي، او هڅه کوي چې په سیمه کې نازک لینګوسټیکې سوله ثبات یانه سټابلایز کړي.
