ESA · science
Read story →سائنس و صحت

science
WHO وویل چې د وینې یو ځل ورکول کولی شي د دریو کسانو ژوند وژغوري
د نړیوالې روغتیا چاروOfficials او ډونرانو د روغتیا سیستمونو د ساتنې لپاره د وینې د ذخایرو پر حیوي اړتیا ټینګار کوي.

science
Cleveland Clinic د فشار 인한 سردردونو د مخنیوي لارې چارې وړاندې کړې
طبي متخصصین د سر د ستونډو او سختو دردونو د کمولو لپاره د فشار مدیریت، د بدن د وضعیت (posture) اصلاح او د اوبو مصرف ته توصیه کوي.

science
څېړونکو GrowHR روبوټ جوړ کړ چې د اوبو په سطح کې ګرځي
دا نوی روبوټ د اوبو په چاپېرچاو کې د حرکت او خپل اندازه د زیاتولو لپاره له تړلو نفخ کېدونکو جوړښتونو څخه ګټه پورته کوي.

science
سلایم مولډ د داخلي مایع جریانونو له لارې پریکړې کوي
څیړونکو موندلې چې Physarum polycephalum پرته له دماغ یا عصبي سیسټم څخه د متاهونو (mazes) په تګ او د خوړو د ځایونو په یادولو کې وړتیا لري.

science
په جاپان کې د DNA څیړنې د تهاجمي راکونونو او د سیندونو باکټیریا ترمنځ اړیکه وموندله
څیړونکي د Escherichia albertii د نوې خپروېدونکې خوراکي باکټیریا څخه د انسانانو ته د انتقال یو احتمالي لاره وړاندې کوي.

science
یو جین د کورنیو چرګانو د همېرې (پَرونو) رنګونه کنټرولوي
د Leipzig University څېړونکو وموندله چې یو جین د چرګانو د همېرې د رنګونو چټک جینتیکي تنوع bahawa وړاندې کوي.
اس سیکشن کی ویڈیوز
تمام ٹرینڈنگ دیکھیںWorld Health Organization · science
Read story →ENHYPEN for 2026 World Blood Donor Day
Cleveland Clinic · science
Read story →Preventing tension headaches.
Johns Hopkins Medicine · science
Read story →The Use of AI in Breast Imaging
Science Magazine · science
Read story →Watch this smiling robot walk on water
Mayo Clinic · science
Read story →Innovation Using Mayo Clinic Platform
science
د Venus Flytrap د تېز تړلو علت د حجرو د دیوالونو نرمښت असल्याचे څرګند شوه
نوې څېړنې ښيي چې دا گوشتخوړ پودا د خپلو تېزو تله-ګانو د تړلو لپاره د اوبو د جریان پر ځای د حجرو د دیوالونو له چټک بدلون څخه ګټه اخلي.

science
د Dresden فزیکپوهانو د ګروپي چلند لپاره نوې تیوري وړاندې کړه
څیړونکو یو ماډل رامینځه راوړى چې د مرغیو په ډلو، د انسانانو په ګروپونو او سیلولري سیسټمونو کې غیر متقابل تعاملات تشریح کوي.

science
د سطحې یخونهګانې اوبو د خېژندنې له امله د ختیځ انټارکټیکا د ګلیچرونو جریان تیز شو
د Hokkaido University یوې څیړنې ښيي چې د ګلیچرونو بنسټ ته تللې اوبه د یخ او ځمکې ترمنځ د اړیکې غلا کوي، چې tým په نتیجه کې د اوبو جریان ګړندی کیږي.

science
څیړونکو د میلپيډو (Millipedes) د تکامل لومړنی بشپړ تاریخ رسم کړ
نوې څیړنه د ټولو ژوندې میلپيډو نظمونو نسل 460 ملیونه సంవత్సరونو وړاندې تعینوي.

science
د Microsoft AI ماډل په کرسټالونو کې د ورک شویو هایډروجن اټومونو ځای پیدا کړ
د MatterGen ماډل د موادو د سيمولېشن (simulation) د ښې کولو لپاره د کرسټال جوړښتونو په بیا رغوله کې 97٪ بریالیتوب ترلاسه کړی دی.

science
څېړونکو د ډراګون فلای (Dragonfly) او ډیمسل فلای (Damselfly) د ۱۰۰ کډوالو گونهګانو تایید وکړ
د Exeter او Lund پوهنتونونو د ساینس پوهانو یو نړیوال کتنه ښیي چې د حشراتو کډوال له Continent-ونو او اقیانوسونو څخه تېرېږي.

science
انجینیر شوی باکټریوم د کارتوب نشایسته (Starch) په بایو-ډیګریډیبل پلاستیک بدلوي
د بارسلونا پوهنېځ څیړونکو یوه کړنه رامنځه کړه چې په 24 ساعتونو کې له خامې نشایستې څخه PHB پولیمره تولید کړي.

science
څېړونکو د خوندي اکسیدیشن کیمیا لپاره کاربن ډای اکسایډ څخه ګټه پورته کړه
د Bayreuth پوهنځ یوډ ټیم په Zimmertemperatur (د خونې تودوخه) کې یو بهیر رامینځه کړ چې د خطرناکې او انرژيګر oxidation کړنو جایگزای شي

science
په اروپا کې د اوبو د جریان سرعت د نایتروجن د ککړتیا خطر زیاتوي
یوې نوې څیړنې ښيي چې د اوبو حجم او سرعت هغه مهم عوامل دي چې څنګه د اقلیم بدلون د نایترات ککړتیا خپروي.

science
WHO د غاښونو پوسله د روغتیا تر ټولو عام حالت म्हणून معرفي کړه
دا سازمان خبرداری کوي چې د شکرConsumption د خولې د هغو باکټریو تهe fueling کوي چې د غاښونو ایمنیل (enamel) خرابوي او په ټوله نړۍ کې د پوسلې لامل کیږي.

science
Slow Loris د نړۍ په توګه یوازyny زهري Primates په توګه پېژندل شو
څېړنې تاییدوي چې دا جنوبي شرقې اسیايي primate د خپلې سیمې د دفاع او سیالۍ لپاره له زهري غاښونو څخه ګټه اخلي.

science
فزیکپوهان د تودوخې ماده (Dark Matter) د طبیعې په اړه پوښتنې پورې کوي؛ د موندلو کوششونه ناکام شول
نوي نظریات وړاندیز کوي چې تودوخه ماده ممکن په څو ډولونو کې وي، ځکه چې د مستقیم موندلو کوششونه تر اوسه نتیجهبښنه نه دي کړې.

science
د Ukrainian یو official وویل چې بشپړ خپلواک ډرونزو سرتيران ووژل
د دفاعي برخې یو高级 کس راپور ورکوي چې دوه کاله وړاندې په یوې ازمایش کې AI-controlled ډرونز پرته له انساني نظارت څخه کار کاوې

science
ډاکټر مایک (Doctor Mike) ته सिंगاپور لیدنه
طبي اغېزمن (Medical influencer) ډاکټر مایک په یو نوي ویډیو کې په सिंगاپور کې خپلې لومړنۍ تجربې او سفرونه নথিاموندي.

science
د Johns Hopkins یو جراح د لاس د جراحۍ لپاره د نښو تشریح
ډاکټر Christopher Frost د لاس عامو حالتونو او د ناروغانو په ریکاوري کې د جراحي مداخلې رول په تفصیل کې وړاندې کوي.

science
د امریکا د روغتیا چارواکي د ځوانانو لپاره د E-Bike او سکوټرونو د خوندیتوب په اړه خبرداری ورکوي
کله چې د ماشومانو ترمنځ د برېښنايي کوچنیو وسایطو popularity زیاتیږي، متخصصین د هیلمټونو کارولو او مسؤليانه چلولو غوښتنه کوي

science
Mayo Clinic د Tomorrow's Cure د پنځمې سیزن د پیل اعلان وکړ
دا ډاکیومنټريسریز چې د نوو طبي ټیکنالوژیو او څیړنو په اړه بحث کوي، د جون ۲۴ څخه په هره اونۍ کې نوی episod وړاندې کوي.

science
جانز هوبکنز د ماشومانو د اډرار جراحي لپاره د تیکې (spinal) بېحسۍ وړاندیز کوي
د SURPASS پروګرام هدف د ځانګړو جراحي پروسیجرو لپاره د ماشومانو د اوبیوډز (opioid) استعمال کمول او د ریکوري یا ریکاوري سرعت زیاتول دي.
science
Cleveland Clinic د Jaroslaw Maciejewski د نوي څانګې د څوکۍ د رئیس په توګه ټاکل
ډاکټر Maciejewski په متحده ایالاتو کې به د Translational Hematology and Oncology Research نوي جوړې شوې څانګې رهبری کړي.

science
د DNA څېړنې مودر انسانان له دوو لرغونیو مهماڼو ګروپونو سره تړاو وړاندې کړ
څېړنې وړاندې کوي چې د انسان اناتومي او بایو کیمیا تر یوې клетې organism او دوو فراموشو نسلي ګروپونو پورې رېښه لري.

science
د Mayo Clinic جراح د جګر د سرطان د د предотвра وړ خطرونو په اړه خبرداری ورکړ
ډاکټر Susanne Warner د متحده ایالاتو کې د جګر د سرطان د نرخونو ترشا د خاموشو نښانو او د ژوند سبک د عواملو په اړه بحث کوي.
science
طبي متخصصینو د پوهاوې میاشتې په جریان کې د катаاراکټ د علاج په اهمیت باندې ټینګار وکړ
روغتیايي متخصصین د کټاراکټ د علاج وړتیا باندې ټینګار کوي، ځکه چې طبي ټولنه په دې جون میاشت کې د کټاراکټ د پوهاوې میاشه لمانځي.

science
MedCram د چت ICU نوي اسانتیاوې او MiEye سینسر وړاندې کړ
ډاکټر Roger Seheult د ICU د ډیزاین نوваټوري مفاهیم او د ناروغانو د څارنې لپاره یو نوی رڼا سینسر وړاندې کړ.
science
روغتونونه د ناروغانو د رګونو او زخمونو د رغونې په پروسه کې د инфра ریډ (Infrared) رڼا اغېزې څېڅي
دوهو روغتونونو د چت په بره کې د ICU ځانګړې یونټونه جوړوي ترڅو دا معلومه کړي چې آیا د LED رڼا د ناروغانو د رغونې په سرعت کې خنډ پيدا کوي که نه.

science
د انټی ویرال درملنې ټیټه dose د shingles د سترګو پیچلتیاوې کموي
د Mayo Clinic متخصصین د herpes zoster ophthalmicus ناروغانو کې د keratitis او iritis د مخنیوي لپاره د valacyclovir د اوږدمودته کارولو په اړه بحث کوي.

science
Microsoft د Majorana 2 کوانټم چپ وړاندې کړ
شرکت د qubit ثبات کې د پراخې زیاتوالي په اړه راپور ورکړ او تر 2029 کال پورې د kommercia quantum systems جوړولو هدف یې determinada کړی دی.

science
CDC د عامه صحت د ماډلینګ ښوونیز ویډیو خپره کړه
د ناروغیو کنټرول او مخنیو مرکز (CDC) په یوه نوې تعلیمي ویډیو کې د عملي ماډلینګ مفاهیمو لپاره حل وړاندې کړی دی.

science
CDC د عامې روغتیا د ماډلینګ لپاره تعلیمي لارښوونې وړاندې کړې
د ناروغیو کنټرول او مخنیوي مرکزونو (CDC) د عامې روغتیا فعالیتونو لپاره د عملي ماډلینګ مفاهیمو په اړه یو لارښود خپور کړی است.
science
په Mayo Clinic کې AI د زړه او رګونو د تصویري معاینې بڼه بدلوي
ډاکټران بحث کوي چې څنګه مصنوعي استخبارات (AI) د echocardiography د ترلاسه کولو او تفسیر په پروسه کې بدلون راوړي.
science
د Cleveland Clinic د ماشومانو روانيپوه د خوړکلو ننګونو باندې تمرکز کوي
ډاکټره Georgina Sakyi په ماشومانو او لېږونکو کې د خوړکلو ستونزو او پیچلو طبي حالتونو په څمڅمولو کې تخصصيکي مرسته کوي.

science
د Cleveland Clinic ډاکټر د سترګو متخصص د ګلوکوم (Glaucoma) په درملنه کې تخصصي خدمات وړاندې کوي
ډاکټره Jessie Wang په متحده ایالاتو کې د ګلوکوم له ناروغیو سره لاس جګړه患者و ته تخصصي جراحي او طبي علاج وړاندې کوي.

science
د امریکا CDC د نېکل (Nickel) له exposures سره د چلند لپاره لارښوونې جاری کړې
د زهرجناکو موادو او ناروغیو د ثبت এজنسي (ATSDR) روغتیايي متخصصینو ته د هغو ناروغانو د ارزونې لپاره وسیلې وړاندې کوي چې نېکل ته exposiciónم شوي دي.
science
د امریکا CDC د PAH کیمیاوي موادو د تماس د مدیریت لپاره لارښوونې изда کړې
د زهرجنیو موادو او ناروغیو د ثبت ادارې (ATSDR) نوې منابع وړاندې کړل ترڅو روغتیايي خدمت وړاندې کوونکي سره شي چې هغه ناروغان علاج کړي چې د PAHs سره تماس پیدا کړی دی.

science
کړاوې سیستمونه ممکن د توقع وړ نمونې ښکاره کړي
د دې په اړه یو نظر چې څنګهপরিসتاتیکي مجموعه او د Galton board په څیر وسیلې د ظاهري ګډوډۍ په وړاندې نظم څرګندوي.

science
National Geographic د Antoni Porowski سره د Mexico City епиزود وړاندې کړ
دا سفري سلسله د ښار د Michelin-starred رستورانتونو، معماري او کلتوري نښو پلورلوي.

science
فزیکپوه Jim Al-Khalili ساینس او د توطیې نظریې ترمنځ توپیر څرګند کړ
په لندن کې د New Scientist Live په جریان کې Al-Khalili په علمي کړنیو کې د شواهدو رول تشریح کړ.

science
NASA به د Artemis III د ټیم او د ماموریت تازه معلومات اعلان کړي
دا ایجنسي به د جون د 9مې په ورځ د هیوسټن څخه یو ژوندۍ غونډهاتوله ترڅو د هغو فضایي سفرونکو اعلان وکړي چې د سپوټکې سطحې ته راستونده کیږي.

science
ستازګار کومټونه ممکن د Milky Way د ورک شدہ ډله (Mass) د علت وي
د Hamburg پوهنېځ څېړونکو د تيارو موادو (dark matter) لپاره د یوې بدیل په توګه د ستاري جسیمو د یوې ډلې وړاندیز کړی دی.

science
په نوي استرالیايي سروې کې One Nation د Labor ګوند څخه مخکې شو
یوې ملي سروې ته اشاره کوي چې د Pauline Hanson ګوند په popularity کې یې د Labor ګوند مات کړی، په داسې حال کې چې روغتیايي چارکارکوونکو د RSV په اړه خبرتیاوې ورکړې دي.

science
په ADA کنفرانس کې د وزن کمولو د نوي نسل درملو پر سر د فارمايټیکي لویو شرکتونو سیالۍ
Eli Lilly په نویو ازمو وایي چې د وزن په کمولو کې یې پام وړ پایلې ترلاسه کړې، په داسې حال کې چې څېړونکي د اوسنیو درملو د پراساس په کلینیکي تشو وپوڅوي.

science
د National Geographic ټریلر د Hammerhead Shark د شمېرې کمې کېدو ته اشاره کوي
د سمندري بیولوژيست Bertie Gregory لخوا د مکسییکو د پاسیفیک اوبو کې د نادرو پیوستونونو فلمباري شوې ترڅو د خوندي شویو سمندري سیمو اغېز وړاندې کړي.

science
د Thwaites ګلیچر تخریب د غربي انټارکټیکا د یخونو د څاپې ته ګواښ کیست
ساینتیستانان خبرداری ورکوي چې د دې ګلیچر ناپایداري کیدای شي د نړۍ په کچه د سمندرونو د اوبو کچه تر 5 مترو پورې پورته کړي.

science
د Leipzig Zoo څېړونکي د لویانو بېکیسو (Great Apes) د ادراکي وړتیاوې څېڅي
د دوه لسیزو څېړنې دا څېڅنه کوي چې څنګه chimpanzees د ستونزو د حل او د خوړو د موندلو لپاره لهکې او همکاري کاروي.

science
پلاسٹیک سرجن د "Monsters Inside Me" د سختو مواردو تحلیل کوي
یو طبي متخصص په تلویزیون کې وړاندې شویو نادرو حالتونو ته نظريه ورکوي ترڅو د عامه روغتیا په اړه معلومات وړاندې کړي.

science
BBC Earth د ځنګي حیواناتو د بقا او کچکې په اړه یو جامع ویډیو خپره کړه
نوې ویډیويۍ سلسله څیڅي چې څنګه د حیواناتو ډولونه خپل چلندونه تغیروي ترڅو په دوامداره بدلون کېدونکو چاپېرتیاوو کې ژوند وکړي.

science
د تېلو په بیو کې زیاتوالی په هند کې برېښنايي موټرو ته علاقه زیاتوي
د تېلو او ډیزل لوړ قیمتونه د نړۍ په درېیم لوی অটো بازار کې مصرفکونکي د инфраسټرکچر د کمښت سره سره د EVs لور ته اړوي.
science
د نایټریک اکسایډ زیاتوالی د वनस्पतीانو د دفاعي سیسټم سیګنلینګ بندوي
د University of Kentucky څېڅندونکو موندلې چې د نایټریک اکسایډ ډېروالی کولی شي د वनस्पतीانو د ناروغیو د خبردارۍ سیسټم له کاره anګون کړي.

science
WMO خبرداری ورکوي چې د El Niño جوړښت به په ټوله نړۍ کې سختې هوا ته سبب شي
د اقلیم ساینس پوهان وايي چې نړیوال تودوخه El Niño پدې پېښو کې شدت پیدا کوي، او تر 2026 کال پورې یو خطرناک 'دوبارخه ضربه' (double whammy) Possible ده.

science
د New Glenn د چاپیری/انفجار له امله د AST SpaceMobile kommercial خدمت کې ځنډ
په فلوريدا کې د یو راکټ تخریب د سټیلاټ broadband خدماتو وړاندې کوونکي د خدماتو مهالواره 2027 کال ته وړاندې کړه.

science
Google په امریکا کې د میلیونونو باکټیریا-پيژندل شویو مچانو د خوشې کولو لپاره د جواز غوښتنه کوي
دا شرکت په کالیفورنیا او فلوریدا کې د Wolbachia پيژندل شویو حشراتو په وړانده د ناروغیو خپرونکي مچانو د نفوس کمولو هدف لري.

science
د آمستردام پوهانه د څېړونکو لخوا د DNA لپاره د خلاصې سرچینه (Open-Source) سافټویر وړاندې شو
نوی MDNA سویټ ساینس پوهانو ته اجازه ورکوي چې په یوټولټیک او 통합 شوي کاري جریان (workflow) کې د DNA ماډلونه رامینځه راولي، ویژوالیز کړي او سیمولیشن یې ترسره کړي.

science
NASA د MAVEN د مریخ د مداري وسیلې د تړلو اعلان وکړ
دا космиي وسیله د یوې تخنیکي ستونزې له امله چې د هغې د کنټرول څخه بهار وګرځوله، اړیکه یې پراته کړه او د یوې لسرې عقدې څخه ډیره موده وړاندې پر چل دغه ماموریت پای ته ورسېد.

science
NASA د Roman Space Telescope لپاره د آروایو (Mirror) وروستۍ معاینه بشپړه کړه
دا څارنځی په Maryland کې د اصلي آروایو د بریالۍ معاینې وروسته د فلوریدا (Florida) ته د لیږد لپاره تیاریくい

science
چین جزئي ډول کې بیا کارول کېدونکی Long March 12B راکټ发射 کړ
د دې وسیلې لومړی ماموریت د June 1 په نیټه د Gobi Desert څخه په یو لرې launch pad څخه ترسره شو.