د کاناډا لومړی وزیر Mark Carney د June 14, 2026 په نیټه اروپا ته ورسېد [1]، ترڅو د June 15 په نیټه د Group of Seven په سرپرسته کې ګډون وکړي [2].
د دې سفر وخت د امریکا او ایران ترمنځ د ډیپلوماټیک پرمختګ له راپورونو سره یوځای کیږي. د هرمز تنگ (Strait of Hormuz) کې د کاناډا لخوا د لوژستیکي یا امنیتي ملاتړ وړاندې کولو اراده د نړیوالو انرژي محورونو د ثبات او د احتمالي تړیکې د ملاتړ لپاره یو ستراتیژیک ګام ښیي.
د Carney په سفر پلان کې د اصلي ځمکې ته له تللو وړاندې په غربي ایرلنډ کې د خپلو نیکه او نیانو کلي ته لیدنه شامله وه. د سیمې ته د هغه د ننوتلو د لومړۍ نقطې په اړه راپورونه توپیر لري؛ ځینې سرچینې د هغه راتګ په Geneva، Switzerland کې ښیي، پدې حالیه چې نورې وايي هغه مستقیم France ته ورسېد [3, 4]. هغه اوس د فرانسوي سپا ښار په لور روان دی چې چیرته دا سرپرسته ترسره کیږي.
Carney په خپل راتګ پر مهال د نړیوالې همبستۍ اړتیا په اړه خبرې وکړې. Carney وویل: "موږ د نړیوالې جيوپولیټیکي ماتې په wake کې نږدې همکارۍ ته اړتیا لرو" [5].
لومړی وزیر په ځانګړې توګه د بحري امنیت کې د کاناډا رول باندې ټینګار وکړ. Carney وویل: "کاناډا چمتو دی چې د هرمز تنگ کې د کشتيرانی په بحال کې مرسته وکړي، که چیرې د ایران او امریکا ترمنځ د خبرو اترو په اړه اعلان شوی پرمختګ واقعا رامینځه راشي" [6].
د G7 سرپرسته د Carney لپاره اصلي فرصت دی ترڅو د نورو نړیوالو مشرانو سره د تجارت او پراخې جيوپولیټیکي ناثباتۍ په اړه بحث وکړي. سره له دې چې دا سرپرسته پر ګډ امنیت تمرکز کوي، خو د هرمز تنگ کې د کاناډا د مرستې وړاندیز ښیي چې د مینځنۍ شرق کې د کشتيرانی د ګډوډیو له امله د اقتصادي فشار کمولو ته ځانګړی تمرکز ورکړل شوی دی.
“کاناډا د هرمز تنگ کې د کشتيرانی په بحال کې د مرستې لپاره چمتو دی”
کاناډا د هرمز تنگ د امنیت لپاره د تخنیکي یا بحري مرستو وړاندیز په کولو سره ځان په مینځنۍ شرق کې د یو ثبات کونکي منځګاله په توګه ځای پر ځای کوي. د دې وړاندیز د امریکا او ایران ترمنځ د راپور شویو پرمختګونو سره په همغږۍ کې، Carney د G7 پلیټ فارم څخه ګټه پورته کوي ترڅو کاناډا له یو निष्क्रिय څارونکي څخه د نړیوالو تجارتي لارو په بحالی کې یو فعال ګډون کوونکي ته تبدیل کړي.
