د امریکا له تړون وروسته څلور اروپايي هېوادونه د ایران د制عیاګانو د لیرې کولو ته چمتو شول

برېتانیا، فرانسه، جرمني او ایټالیا یکشنباره اعلان کړل چې دوی د امریکا او ایران ترڅاو د نوي هستnonatomic تړون له مخې د ایران په وړاندې د制عیاګانو د لیرې کولو ته چمتو دي [1, 2].

په پالیسۍ کې دا هم آهنگه بدلون د مینځنی ختیځ د ثبات کولو او د نړیوالو کشتي‌رانیو د امنیت لپاره د پراخې نړیوالې هڅلې نښه ده. د امریکا له تړون سره په همغږۍ کې، دا اروپايي ځواکونه غواړي ډاډ ترلاسه کړي چې ایران د هستnonatomicو محدودیتونو ته commit پاتې شي، په عین حال کې چې هغه اقتصادي فشارونه کم کړي چې کلونه کې یې د سیمې ډیپلوماسي تعریف کړې ده.

د 2026 کال د جون ۱۴ نیګې په لندن کې د ګډ مطبوعاتي کنفرانس پر مهال ^[1]، د څلورو هېوادونو چارمندانو ^[1] وویل چې دوی له دې تړون څخه sustained ملاتړ کوي. دوی وویل چې د制عیاګانو د تخفیف په اړه د غور پریکړه د هغو ځانګړو ګامونو په پایله کې ده چې ایران د امریکا د تړون د شرایطو سره سم د خپل هستnonatomic پروګرام په اړه اخیستلي دي [1, 2].

د هستnonatomic چوکاټ څخه پرته، اروپايي هېوادونو سیمяیز ثبات ته اړتیا ټینګار کړی. دوی د بحري تجارت د آزاد جریان ډاډ ترلاسه کولو لپاره د هرمز تنگې د بیا خلاصولو غوښتنه وکړه ^[2]. دا تنگه د تېلو او търکي کشتي‌رانیو لپاره د نړۍ له ترټولو مهمو ټکانو (chokepoints) څخه یوه ده، یو داسې عامل چې د ایران سره هر ډیپلوماټیک پرمختګ یې د نړیوالې اقتصادي امنیت مسله ګرځوي.

په ګډ بیانیه کې ټینګار شوی چې د制عیاګانو د لیرې کولو اراده د اوسني ډیپلوماټیک چوکاټ لاندې ترلاسه شویو پرمختګونو ته بهرې ځواب دی [1, 2]. که څه هم د هرې 制عیا د لیرې کولو دقیق مهالوار لا تر اوسه ناپوهه دی، خو د څلورو هېوادونو یوځای دریچه د تجارت او ډیپلوماټیکو اړیکو د نورمالیز کېدو په لور یو ګام ښکاري.

د برېتانیا، فرانسه، جرمني او ایټالیا دا ګډ عمل د ایران د هستnonatomicو اهدافو په وړاندې د اروپايي ځوابونو د پخوانیو پراخو او متضاد reactions څخه یو مهم جلا کېدل دی. د امریکا سره په یوځای حرکت کولو سره، دا هېوادونه هڅه کوي چې یو ثابت نړیوال وړاندیز رامینځه راولي چې د هستnonatomic تړون پر عملي کولو پاداش ورکړي او په عین حال کې چې که ایران خپلو پخوانیو فعالیتونو ته راستون شي، د فشار یو میکانیزم وساتینه کړي [1, 2].