ایران د امریکا د ولسري رئیس ډونالډ ترمپ سره د غیر مستقیمو خبرو اترو پر مهال خپلې مذاکراتي ډلې ته مشوره ورکولو لپاره高级 رواني پوهان ګمارلي وو [1].
دا اقدام د ډیپلوماسي یو غیر تقليدي چلند ښیي، چې پکې تمرکز له دودیزو سیاسي فشارونو څخه د یو ریاست د مشرې رواني پروفایلینګ (psychological profiling) ته اړاو شوی دی. تهران د خبرو اترو په توګه د چلند د یوې څیړنې په در نظر کې نیولو سره هڅه وکړه چې خپله ستراتیژي د امریکایي مشر د تصور شوي رواني حالت پر اساس برابر کړي.
د راپورونو له مخې، د رواني روغتیا د متخصصینو په ډله کې د شاملولو پریکړه په پاکستان کې، په اسلام اباد کې د دوه اړخیزو خبرو اترو له لومړۍ دورې وروسته شوې [1]. دا بحثونه په اپریل 2023 کې ترسره شوي وو [1]. رواني پوهانو ته داسې ماموریت ورکړل شوی و چې د ولسري رئیس چلند ارزیونه کړي ترڅو ځانګړې نمونې پیژني او دې ته لارښوونه وکړي چې ایرانی ډوله باید په دې پروسه کې څنګه عمل وکړي [2].
څو راپورونه وړاندیز کوي چې دا متخصصین په ځانګړې توګه د سایکوپاتیک (psychopathic) چلند نمونو د ارزیونې لپاره راوستل شوي وو [2]. د څیړنې دا کچه ښیي چې ایرانی چارواکو باور درلود چې د ولسري رئیس رواني روغتیا یو legitimate فکتور دی چې کولی شي د ډیپلوماټیکو اړیکو پر پایله اغیزه وکړي [3].
د داسې متخصصینو کارول ایرانی ډلې ته اجازه ورکړه چې د معیاري ډیپلوماټیکو پروتکولونو څخه وړاندې لاړ شي. د امریکا د ولسري رئیس د رواني تکانګرونو (psychological drivers) د تحلیل په واسطه، مذاکراتو هدف دا و چې د عکس العملونو وړاندوینه وکړي او خپلې غوښتنې د مقابل لور د تصور شوي مزاج سره په ښه توګه برابر کړي [2].
دا ستراتیژي هغه ژور ناترستاوې او ناثباتي په ګڼي کوي چې په دې موده کې د دواړو هیوادونو ترمنځ د اړیکوCaracterize کوله. ایران د ژیوپولیټیکي تحلیل پر ځای، ډیپلوماټیکې اړیکې د یوې رواني ننګلې په توګه در نظر کړې چې باید د کلینیکي څارنې له لارې حل شي [3].
“ایران د خپلې مذاکراتي ډلې ته مشوره ورکولو لپاره senior رواني پوهان ګمارلي وو”
دا کړنه په رسمي ډیپلوماسي کې د 'رواني جګړې' (psychological warfare) په لور یو بدلون ښیي، چیرې چې د یو مشر رواني روغتیا یو تاکتیکي متغیر ګرځي. د امریکا د ولسري رئیس د کلینیکي پروفایل کولو په هڅه کولو سره، ایران غوښتل د امریکایي ادارې ناپېژندنه (unpredictability) کمه کړي او د چلند د وړاندې predictability له لارې ستراتیژیک ګټه ترلاسه کړي.


