د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د 2026 کال د جون په 15 کې په فرانسه کې د ورسای (Versailles) په ښار کې د اوومو ګروپونو (G7) په سرپرستۍ کې ګډون وکړ [1].
دا meetings د نړۍ د مخکښ صنعتي ډیموکراسیو مشرانو ته اجازه ورکوي چې د جغرافیایي سیاست د ناپایدارۍ او اقتصادي نوسو ته د ځواب ویلو لپاره همغږي شي. دا سرپرستۍ د امریکا لپاره یو مهم فرصت دی ترڅو د نړیوالې tensione د زیاتوالي په دوره کې د خپلو نږدې ترینې اتحادیو سره د امنیتي چو کټونو او تجارتي اړیکو همغळتیا رامنځه کړي.
د غونډو په جریان کې، ولسمشر ټرمپ په څو فشار لرونکو نړیوالو مسایلو تمرکز وکړ، چې په کې اقتصادي ودې او امنیتي چو کټونه شامل وو. د بحث یو اصلي ټکی د ایران په اړه د تفاهم د یادښت لاسلیکول و [2]. دا تړون د سیمې د پختا خپळاوونو د حل او په منځنۍ شرق کې د یوې نوې ډیپلوماټیکې لارې د رامنځته کولو لپاره تنظیم شوی دی.
ولسمشر ټرمپ د بحري امنیت او د نړیوال تجارت د جریان په اړه هم خبرې وکړې. هغه وویل چې د هرمز تنگ (Strait of Hormuz) به تر جمعې سره "پوره خلاص" وي [3]. دا بیان د نړۍ په یو له تر ټولو ناپایداره ټکو څخه په یوه کې د بې restrictions shipping lanes د سريزه کولو لپاره د کوششونو په ښودنه دی.
د یادښت څخه پرته، د G7 مشرانو د جغرافیایي سیاست د tensione او تجارتي اړیکو په اړه بحثونه وکړل [2]. په فرانسه کې د دې بحثونو هدف د غړو هیوادونو د اقتصادي پالیسیو همغळتیا ده ترڅو د بازارونو د نوسو په وړاندې ثبات یقیني شي. دا سرپرستۍ د دوه اړخیزو meetings په یوه سلسله پای ته رسیدل، چې په کې د ولسمشر ټرمپ او د فرانسه د ولسمشر ترمنځ په ورسای کې یو پلان شوی ملاقات شامل دی [4].
دا ډیپلوماټیکې هڅې په داسې حال کې ترسره کیږي چې اداره هڅه کوي د سختو تجارتي موقفونو او د څو اړخیزو امنیتي همکاريو اړتیا ترمنځ توازن رامنځته کړي. د ورسای د سرپرستۍ پایلې به احتمالاً په راتلونکو اونیو کې پر نړیوالو بحري قوانینو او د انرژۍ په قیمتونو اغیزه وکړي.
“د هرمز تنگ به تر جمعې سره "پوره خلاص" وي.”
د هرمز تنگ او د ایران اړوند یادښت ته تمرکز د امریکا د ستراتیژیکو هڅو ښکاره کوي ترڅو د سیمه ییزه ناپایدارۍ په کمولو سره نړیوال د انرژۍ بازارونه ثبات کړي. دK shipping lanes د خلاص ساتلو د تعهد په ترلاسه کولو سره، اداره غواړي د خام crude oil د قیمتونو د هغه زیاتوالي مخه ونیسي چې کولی شي د امریکا داخلي اقتصاد او نړیوال تجارت ناپایدار کړي.
