ټرمپ د هرمز تنگښت کې د ټول یا محصول اخیستلو په تړاو ایران ته خبرداری ورکړ

ولسمان Donald Trump ایران ته خبرداری ورکړ چې متحده ایالات به اسلامي جمهوریت ته په هرمز تنگښت کې د تجارتي کشتیو څخه د ټول (محصول) اخیستلو اجازه ورنکړي ^[1].

دا اوبايي لاره د نړیوال انرژي امنیت لپاره یو خورا مهم ټکی دی، ځکه چې د نړۍ تقریباً 20% تېل هر ورځ د دې تنگښت څخه تېرېږي ^[4]. د ایران هر ډول هڅه چې له ترانزیټ څخه ګټه پورته کړي، کیدای شي نړیوال د تېلو جریان ګډوډ کړي او یو لوی اقتصادي ټکان رامنځته کړي.

ټرمپ د 2024 کال د اپریل په وروستیو کې د بیانونو په یو سلسله کې د دې مسلې په اړه خبره وکړه او ټینګار یې وکړ چې متحده ایالات به تهران منع کړي چې دا اوبايي لاره د فشار وسیلې په توګه وکاروي [1, 2]. ټرمپ وویل: "هیڅ ډول ټول نهزده. متحده ایالات به اجازه ورنکړي چې ایران د نړۍ تېل تر قبضې وساتي" ^[1].

هغه همدارنګه وویل چې که ایران د محصول د سیستم د پلي کولو هڅه وکړي، متحده ایالات به ژر او پریکړه‌منه ځواب ورکړي ^[3]. دا خبردارۍ د دغې اوبايي لارې د وضعیت په اړه د مختلفو راپورټونو په څär کې راغله. سره له دې چې ځینو راپورټونو ته اشاره کړې وه چې ایران د امریکا د ceasefire تړون څخه وروسته تنگښت تړلې اعلان کړه، نورو سرچینو یادونه کړې چې ترافیک به روان و یا ایران د لارې د بیا خلاصولو پریکړه کړې وه [2, 4].

د متحده ایالاتونو قانون‌ګذارانو هم دا نظر څرګند کړی چې د ایران داسې ګام به د دې رژیم لپاره یو ستراتیژیکک victory وي. سناتور Chris Van Hollen (D-MD) وویل چې که ایران په هرمز تنگښت کې د کشتیو څخه د ټول اخیستلو وړتیا ترلاسه کړي، دا به د ایران لپاره یو غیر عادي ګټه وي ^[2].

د هرمز تنگښت یوه تنخه اوبايي لاره ده چې د عمان او ایران ترمنځ موقع полагаستې ده ^[1]. د خپل جغرافي موقعیت له امله، دا سیمه د متحده ایالاتو او ایران ترمنځ د ستراتیژیک فشار یو اصلي ټکی پاتې کیږي [2, 3].