د امریکا ولسمشر Donald Trump او د ایران ولسمشر Masoud Pezeshkian}) بهرنیزه پنجشنبه د فعالو 적اواتو د پایپراي لپاره په ۱۴ ماده ای یادښت لاسلیک کړ [1].
دا تړون د بحري بلاکایدو د لګول او د سیمې د tensão کمولو لپاره د یو چو کټ په رامنځته کولو سره د Middle East د ثبات په لور یو مهم بدلون ښیي. دا ډیپلوماټیک بریا د داسې یوې جګړې څخه وروسته راغلې چې له ۱۰۰ څخه زیارې ورځې دوام کړې وه [3].
د دې تړون اصلي محور د هرمز تنگښت سمدستي بیا خلاصول دي، چې د نړیوالو انرژۍ ترانسپورټ لپاره یو حیوي artery دی [1, 2]. یادښت همدارنګه د ۳۰۰ ملیارده ډالرو د بیا reconstruction پلان په اړه خبره کوي چې هدف یې د جګړې پر مهال د ایران د هغه पायाڼو (infrastructure) بیا جوړول دي چې زیانمنې شوې وې [2].
د دوه اړخیزو اړیکو څخه پرته، دا تړون د سیمې پراخې ناثابتي ته پام کوي. په تړون کې د Israel او Lebanon اړوند ۱۰ ورځنی ceasefire شامل دی [4]. دا اقدامات د یوې د ارامو دورې (cooling-off period) د رامنځته کولو لپاره ډیزاین شوي، ترڅو دواړه هیوادونه د اټومي مسلو او د sanctions د لګولۍ د لیرې کولو په اړه پراخې ډیپلوماټیکې خبرې پیل کړي [1, 2, 3].
د دې لاسلیک په اړه د ایران د رهبرۍ پیغامونه ګډ-بډ ګډ دي. د ایران لوړ leader Ayatollah Ali Khamenei وویل چې Trump دا تړون "د ناامیدۍ له امله" کړی دی [2]. سره له دې rhetoric څخه تېر شوی، په Tehran کې نورو چارواکو اشاره وکړه چې د راتلونکي تعهدونو شرطونه بدل شوي دي. د Tehran یو نامعلوم چارواک وویل چې د تړون د نقض قیمت به اوس ډیر لوړ وي [5].
دا ۱۴ ماده ای پلان هڅه کوي چې نظامي مخامخې په یو منظم ډیپلوماټیک پروسه بدل کړي [1]. د ادارې هدف دا دی چې سمدستي بشري او اقتصادي مرستې د امنیتي تضمینونو سره یو ځای کړي ترڅو د Persian Gulf ثبات رامنځته کړي او د دوه ځواکونو ترمنځ د نورو 적اواتو مخه ونیسي [1, 3].
“دا تړون د ۳۰۰ ملیارده ډالرو د بیا reconstruction پلان شاملوي.”
دا تړون د 'maximum pressure' څخه د یوې مذاکره شوې حل لارې لور ته ستراتیژیک بدلون ښیي، چې د sanctions د سمدستي تطبیق پر ځای د هرمز تنگښت څخه د تېلو جریان او سیمې ثبات ته لومبیتوب ورکوي. د ایران د بیا reconstruction فنډونه د Lebanon او Israel په سیمه کې د پراخ ceasefire سره د تړلو له لارې، امریکا هڅه کوي چې اقتصادي انCENTIVES څخه د ګټې اخیستنې سره په Middle East کې څو حساسې ټکي په یو وخت کې بېاثاره کړي.
