امریکا او ایران د دواړو هیوادونو ترمنځ د روانې جګړې د پایپلو لپاره د ceasefire او هستяيي پروګرام په اړه یو ترڅنګی تړون کړی [1, 2].
دا تړون ځکه مهم دی چې یې هدف د Strait of Hormuz، چې یو criticality بحري ټیټ نقطه ده، بیا خلاصول او د تېلو د قیمتونو د نوسانونو له امله د نړیوالې اقتصادي فشار کمول دي [1, 3].
د June 14 نیټې د اعلان څخه وروسته، چې پکې د Strait of Hormuz بیا خلاصول شامل وو، په آسیایي بازارونو کې د حصو (shares) قیمتونه لوړ شول [1]. دا تړون د سختې ډیپلوماسۍ له یوې دورې وروسته رامنځه شوی چې پکې ولرئس ډونالډ ټرمپ شامل و، هغه چې مخکې اشاره کړې وه چې د امریکا لخوا د ایران سمندري بلاکېډ به لیرې شي [2].
سږکال په پیل کې چارکارانو د سیمې د ثبات لپاره کار کړی. د May 29 په نیټه یو高级 امریکایي چارګار ویل چې مذاکرې "نږدې" دي [2]. په دې ډیپلوماټیکو هڅو کې د ceasefire د 60 ورځنی extension په اړه بحثونه شامل وو [4].
د انرژۍ په بازارونو کې اغیزې ګډې دي. د ترڅنګي تړون له اعلان وروسته د تېلو قیمتونه ټیټ شول [1]. خو د بازار نورو راپورټونو یادونه کړې چې کله مذاکرې ودنډېدې، نو د تېلو قیمتونه لوړ شول، چې دا ښيي بازار لاهم د مذاکراتو د ثبات په وړاندې حساس دی [5].
سره له دې چې د بازار غبرګونونه سمدني وو، ځینې تحلیلګران خبرداری ورکوي چې د خلیج د جګړې پراخې اغیزې به شاید د راتلونکو میاشتو لپاره احساس شي [3]. دا تړون د اوږد مهالتي سولې لپاره د یو چوکاټ چمتو کولو او د هستяيي پروګرام د هغو شخالصو د حل کولو هدف لري چې کلونه وړاندې یې کړاوونه رامنځته کړي وو [1, 3].
“د ایران د جګړې د پایپلو او د Strait of Hormuz د بیا خلاصولو د تړون له اعلان وروسته په اسیا کې حصې لوړې شوې دي.”
د دې تړون ترڅنګی طبیعت ښيي چې که څه هم سمدني نظامي کړاوونه کم شوي دي، خو نړیوال اقتصاد لاهم د هستяيي مذاکراتو د پایلو په وړاندې زیارمن دی. د تېلو په قیمتونو کې نوسانونه او د آسیایي اسټاک تبادلو غبرګونونه ښيي چې بازارونه د سولې ګټې په حساب کې نیسي، مګر د انرژۍ د supplied ثبات په حقیقت کې د سمندري بلاکېډ د تل永久 لیرې کېدو او د Strait of Hormuz د دوامداره بیا خلاصولو پورې تړون لري.
