د امریکا او ایران چارواکو د 21 جون 2026 रोजी په سویټزرلانډ کې د یوې لنډمهالې هستيیزې تړون د جزیاتو په اړه د مذاکراتو لپاره سره وګوښتل [1].
دا خبرې د سیمې د زیاتېدونکي ناثباتیت په یو وخت کې ترسره کیږي، چیرې چې د یوې اتفاقي پریکړې نه رسیدل کولی شي خاوره Middle East نور هم ناثابات کړي او نړیوالو د انرژۍ بازارونو ته زیان ورسوي. د دې مذاکراتو هدف د هستيیزو اهدافو او په لبنان او Persian Gulf کې د امنیتي اندیښنو ترمنځ توازن رامنځته کول دي.
د امریکا معاون رئیس JD Vance (R-OH) او د امریکا استازې Steve Witkoff د امریکايي هیئت د رهبرۍ لپاره Buergenstock ریزورټ ته سفر کړی [2]. دوی د لنډمهالې تړون د شرایطو د نهایتي کولو لپاره د ایران د بهرنیو چارو وزیر Abbas Araghchi سره وګوښتل [1]. بحثونه د تړون د اصلي برخې په توګه د ایران د هستيیزې پروګرام باندې تمرکز کوي [3].
خو د خبرو اجاڼ لاهم د اختلاف نقطه ده. ایران ویلي چې هغه به د هستيیزو مسایلو په اړه بحث نه کوي ترڅو چې Israel په لبنان کې خپلې حملې بندې نکړي [4]. امریکايي هیئت د یوې جامع چوکاټ لپاره فشار jätدوي چې هم هستییز پروګرام او هم د سیمې پراخ امنیتي مسایل پکې حل شي [3].
د هستيیزو اندیښنو څخه پرته، خبرې د Strait of Hormuz د وضعیت په اړه هم کیږي. ایران ویلي چې هغه دا تنگه تړلې ده [4]، که څه هم د امریکا Central Command ویلي چې ایران پر دې اوبايي لارې کنټرول نه لري [4]. دا تنگه د نړیوالو د تېلو shipments لپاره یو حیاتي ټکی دی، چې د دې له امله یې وضعیت د ډیپلوماسيکو هڅو یو مرکزي رکن ګرځیدلی دی.
چارواکو همدارنګه په لبنان کې د روانې جګړې او د سیمې د یوې پراخې جګړې د احتمالي خطر په اړه بحث وکړ [4]. دا لنډمهاله تړون د یوې ثبات کوونکي Measure په توګه وړاندې شوی ترڅو دواړه هیوادونه د خپلو ډیپلوماسيک مخالفتونو لپاره د یوې تلکارې حل لارې په لټه کې وي [1].
“د امریکا او ایران چارواکو د 21 جون 2026 रोजी په سویټزرلانډ کې د یوې لنډمهالې هستيیزې تړون د جزیاتو په اړه د مذاکراتو لپاره سره وګوښتل.”
د لنډمهالې تړون په لور د دې تغیر مانا دا ده چې امریکا او ایران دواړه پیژني چې ترڅو چې په لبنان کې فعالې جګړې روانې وي، یو جامع تړون ناممکن دی. د یوې临سی چوکاټ په رامنځته کولو سره، دواړه خواوې هڅه کوي چې یو 'ارامه' دوره رامنځته کړي ترڅو د سیمې د یوې بشپړې جګړې مخه ونیسي، که څه هم د Strait of Hormuz په اړه تضادونه ښيي چې باور لاهم کم دی او د ناڅاپي escalation خطر لوړ دی.
