امریکا او ایران د جګالې په پایپراي کې او د هرمز تنگې د بیا خلاصولو په تړ کې موافقه وکړه

امریکا او ایران د ۲۰۲۴ کال د مای په ۲۸مه ^[1] د خپلې جګالې د پایپراي او د ceasefire د تمدید لپاره یوې موافقې ته ورسیدل.

دا تړون ځکه مهم دی چې هدف یې د هرمز تنگې (Strait of Hormuz) د shipping محدودیتونو لیرول دي، چې یو criticality نړیوال بحري choke-point دی. د دې لارو د بیا خلاصولو او د جګالې د ثبات کولو په Procuration، دا تړون د سیمې د ناثاباتیاتو کمولو او د نړیوالې سوداګریزې د ساتنې هڅه کوي.

د واشنګټن او قاهره څخه ترلاسه شویو راپورونو ته د ټیوکټ اشاره ده چې دواړو هیوادونو د ۲۰۲۴ کال د مای په ۲۸مه، پنجشنبه ^[1]، پر شرایطو موافقه کړې ده. دا تړون د ceasefire تمدید او د هرمز تنگې کې د shipping خنډونو د لیرې کولو پر محور ګرځي ^[1], ^[2].

نائب رئیس JD Vance (R-OH) د ۲۰۲۴ کال د مای په ۲۹مه د تړون د وضعیت په اړه تازه معلومات وړاندې کړل. Vance وویل چې د ایران تړون په ډیجیټل ډول لاسلیک شوی دی، که څه هم هغه یادونه وکړه چې د تړون ځینې کلیدي عناصر لا تر اوسه مبهم پاتې دي ^[3].

سره له دې چې ډیجیټل لاسلیک شوی، د سولې د پروسې ځینې برخې لا تر اوسه نه دي حل شوي. Vance وویل چې دواړه خواਵې لا هم د هستيي مسایلو په اړه بحثونه کوي ^[4]، چې دا ښيي که څه هم یو عمومي د سولې تړون करण्यात شوی، مګر ځینګړي تخنیکي اختلافات لا هم شته.

نورو راپورونو د اسنادو د رسمي پایپراي په اړه د اتفاق نشتون ښودلی دی. ځینو سرچینو وړاندیز کړی چې ممکن تړون د Geneva کې د رسمي لاسلیک څخه وړاندې خپور شي ^[5]، چې دا د هغه څرګندونو خلاف contradicts دي چې تړون لا دمخه په ډیجیټل ډول لاسلیک شوی و.

دا تړون د دواړو هیوادونو ترمنځ په ډیپلوماټیکو اړیکو کې یو لوی بدلون څرګندوي. سره له دې چې هدف د پراخې جګالې پای دی، مګر د هستيي وړتیاوو په اړه جاری مذاکرات د اوږدمودت ثبات لپاره لا هم یو اصلي خنډ پاتې کیږي ^[4].