امریکا او ایران یکشنباره، د 2026 کال د جون ۱۴ نېټې ته، د جګړې په پایلو او د هرمز تنگا (Strait of Hormuz) په بیا فعالولو اتفاق وکړ [1, 2].
دا تړون ځکه مهم دی چې د دوو لویو ځواکونو ترمنځ مستقیم پوځي conflict ودروي او د نړۍ یو له تر ټولو مهمو Maritime chokepoints څخه یو خوندي کوي. د هرمز تنگا له لارې د shipping възالونه د نړیوالو انرژي بازارونو او سیمې د اقتصادي ثبات لپاره اړین دي.
تر هغه چې دواړه هیوادونه دې تړون ته ورسېد، conflict څلور میاشتې دوام وکړ [1]. د دې تړون محور د سیمې ثبات بیرو کول او ډاډ ورکول دي چې تجارتي کښتۍ یو ځل بیا د پوځي مداخلې له ویرې پرته په دې ستراتیژیکي اوبو کې تګ او راتګ کولی شي.
که څه هم ځینې راپورونه ښيي چې تړون চূড়ান্ত شوی، خو نورې سرچینې داسې ادعا کوي چې دواړه هیوادونه یو چوکاټ (framework) ته رسیدلي چې لا هم د امریکا د ولبال Donald Trump رسمي تصویق ته اړتیا لري [2]. دا توپاکونه د ډیپلوماټیک پروسې حساس طبیعت ښيي، په داسې حال کې چې دواړه خواوې د جګړې د تلپاتیا لپاره د hostilities د بندولو په لور حرکت کوي.
د پاکستان لومړی وزیر Shehbaz Sharif ویلي چې هغه په دې پرمختګ باندې تبصره کړې ده. خو داسې هیڅ تصدیق شوې اندام نشته چې ثابته کړي چې دې تړون په پاکستان کې د پټرول قیمتونو کې سمدستي ګټه رسوله ده.
له فعال جګړې څخه ډیپلوماټیک چوکاټ ته لیږد په منځني شرق کې د امریکا د بهرنیو چارو د پالیسۍ یو مهم بدلون ښيي. د هرمز تنگا بیا فعالول د تړون اصلي عملیاتي هدف پاتې کیږي ترڅو دH oil او gas د نړیوالې عرضه کې د نورو اختلالاتو مخه نیول شي [1, 2].
“ امریکا او ایران یکشنباره، د 2026 کال د جون ۱۴ نېټې ته، د جګړې په پایلو اتفاق وکړ.”
د دې څلورو میاشتې conflict حل کول په فارسي خلیج کې د tension د کمیدو (de-escalation) په لور یو بدلون ښيي. د هرمز تنگا د بیا فعالولو ته لومبیتوب ورکولو سره، امریکا او ایران د جګړې اصلي اقتصادي فشار نقطه حل کوي، که څه هم د امریکا د ولبالتیا له خوا د وروستۍ لاسلیک د تصدیق نه کیدو مانا دا ده چې سوله لا هم نازکه ده.
