د ایران سره د سولې تړون څخه وروسته امریکا د هرمز تنگې بلاک ډیډ (بندیز) لغوه کړه

متحده ایالاتو د 29 مای 2026 په نیټه له ایران سره د سولې تړون اعلان کړ او د هرمز تنگې (Strait of Hormuz) خپلای دریایي بلاک ډیډ یې لغوه کړ ^[1].

دا تړون د نړۍ د تېلو د ترانزیت د یوې تر ټولو مهمې نقطې د ثبات په هڅو کې د منځني خاورو د جغرافیایي سیاستونو کې یو لوی بدلون ښيي. دا تړون هڅه کوي چې ایران د اټومي وړتیاوې ترلاسه کولو څخه منع کړي او په عین حال کې چې په فارس خلیج کې آزاده تګ او راتګ بیرونه کړي.

پریزیډنت ډونالډ ټرمپ (R-WY) د تفاهم یادښت لپاره اصلي اړتیاوې بیان کړې او ویې ویل: "نه اټومي بم، نه د هرمز ټول (فیس)" ^[2]. امریکايي ادارې وویل چې د دریایي بلاک ډیډ لغوه کول د 'سټویشن روم' (situation room) کې د اخیستل شویو وروستیو پریکړو یو کلیدي اړخ و ^[1].

سره له دې چې په واشنګټن کې دا اعلان وشو، خو د ایران حکومت لاهم محتاط دی. د ایران د بهرنیو چارو وزارت څانګې ویاند، اسماعیل بقايي وویل چې د کاغذ په شکل تړون د دې معنی نه لري چې زاړه زخمونه رغلاوي یا هغه کسان چې مسؤول وو، بښل شوي دي ^[3].

دا ډیپلوماټیک بریالیتوب د ایران د امنیتي ادارو په之内 کې د داخلي تضادونو سره وړاندې دی. په داسې حال کې چې د بهرنیو چارو وزارت د تړون اداره کوي، یو unnamed (نامعلوم) ایرانی نظامي افسر ویلي چې له متحده ایالاتو سره بیاجلا جګړه ناپ避け (ناگزیر) ده ^[4].

دا tensione (تشنجونه) په داسې حال کې روان دي چې امریکا د اټومي وړتیاوې ناهڅوونکي سیمې لپاره فشار خپل تولیدوي. اوسنی تړون په سمدستي ډول پر دریایي ثبات تمرکز کوي، مګر ایرانی اړخ په دې ټینګار کوي چې یو لاسلیک شوی سند تاریخي ناتروس (ناباورۍ) نشي پاکولی [2, 3].

د اسراییلو لومړی وزیر بنجامین نتنیاهو هم په سیمه ایزو بدلونونو اړوند په راپورونو کې یاد شوی دی، که څه هم د تفاهم یادښت اصلي شرایط د واشنګټن او تهران ترمنځ پر دوه اړخیزو اړیکو تمرکز کوي [3, 4].